غياث الدين منصور دشتكي شيرازي
136
تحفة الفتى في تفسير سورة هل أتى
تعالى ) دربارهء أو گفته است : « وآنان كه براي ريا وخودنمايى در برابر خلق انفاق مىكنند وبه خدا وروز قيامت ايمان نمىآورند هركه شيطان قرين أو باشد بد قرينى است . - ( نساء : 38 ) . اما آنكس كه از مالي مىبخشد كه مطلوب وى است ، وهدفش آخرت ونيل به حضرت حق ، بدون اينكه توجهى به أمور دنيايى كند ويا آنها را نيز در منظور خويش شريك گرداند ، تنها اوست كه به اين سبب مرضىّ نظر حق مىگردد وحقتعالى با چشم عنايت وتوجه تام بدو مىنگرد . انفاق حقيقي تنها همين نوع است وقرآن دراينباره مىفرمايد : « آنان كه أموال خويش را به قصد دستيابى به رضاى حق انفاق مىكنند . . . ونيز منّت وآزارى را در پى انفاق خود نمىآورند . » ونيز مىفرمايد : « هرگز به نيكى دست نمىيازيد تا آنگاهكه چيزى را ببخشيد كه مورد پسند خودتان است . » همچنين دربارهء أو مىفرمايد : « وغذا را با وجود ميل خود به آن ، به مسكين ويتيم وأسير مىخورانند ، ما تنها براي خدا شما را اطعام مىكنيم واز شما نه پاداشى مىخواهيم ونه سپاسى . » اما آنان كه از غير مطلوب خويش انفاق مىكنند ، اينان تنها صدقهاى بخشيدهاند . پاداششان برابر ميزان تقرّبى است كه به حضرت حق يافتهاند وبه همان اندازه كه رضاى حق را طالب بودهاند . « وبراي هريك برابر عملي كه انجام دادهاند ، درجاتى است وپروردگار تو ازآنچه مىكنند ، غافل نيست . » « واحدى » در تفسير البسيط وزمخشري در الكشاف وهمهء علماى شيعي همنظرند كه اين آيات در شأن أهل بيت محمد صلّى اللّه عليه وآله نازل شده است . از ابن عباس رضى اللّه عنه روايت مىكنند « روزى حسن وحسين عليهما السّلام بيمار گشتند رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله به همراه جمعى از مردم آن دو را عيادت كرده وفرمود : « أبو الحسن ! اى كاش براي ( شفاى ) فرزندانت نذرى مىكردى ! به دنبال اين سخن علي عليه السّلام وفاطمه عليها السّلام وفضّه كنيز ايشان نذر كردند كه آن دو كودك از بيمارى وارهند وايشان سه روز را روزه بدارند . هر دو صحّت را بازيافتند . ليكن هيچ طعامي در خانهء ايشان نبود . علي عليه السّلام از « شمعون خيبري » سه صاع جو به عاريت گرفت وفاطمه عليها السّلام يك صاع آن را دستاس نموده ، پنج قرص نان تهيه فرمود . در شب أول ، نانها را در سفره نهادند تا افطار كنند . مسكينى كه از كنار منزل مىگذشت آواز داد : « درود بر شما اى خاندان محمد ! من فقيرى از فقيران